رهبری شمول گرا یا فراگیر (Inclusive Leadership) 

نقشه راهی نوین برای توسعه رهبری

تاریخ انتشار: 1404/09/05

 

در دنیای پر شتاب امروز، توسعه مهارت رهبری از همیشه حیاتی‌تر است. با این حال، مدل‌های سنتی توسعه رهبری به دلیل تمرکز صرف بر مهارت‌ها و دانش فردی، از یک عنصر تعیین‌ کننده غافل مانده‌اند: شمول / فراگیری (Inclusion). رهبران آینده باید رهبران شمول گرا باشند و این امر مستلزم بازنگری نه تنها در توسعه رهبری، بلکه در تعریف خود مفهوم تنوع، برابری و شمول (Diversity, Equity and Inclusion) است که به اختصار DEI نامیده می شود.

 

جهان در حال تغییر است و تنوع زیادی در نیروی کار وجود دارد

تغییرات جمعیتی مانند افزایش طول عمر، مهاجرت، جهانی شدن و ساختارهای خانوادگی در حال تغییر، منجر به تنوع روز افزون در نیروی کار شده است. سازمان‌ها برای نوآوری، درک مشتریان متنوع و مدیریت کارکنانی با ارزش‌ها و انتظارات مختلف، نا گزیر به داشتن نیروی کار متنوع هستند. تنوع دیگر فقط یک امر اجتناب‌ ناپذیر نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک است:

  • نسل هزاره :(Millennials) در حال حاضر ۳۵٪ از نیروی کار بالغ جهانی را تشکیل می‌دهند و انتظارات جدیدی را برای کار هدفمند و محیط‌های مشارکتی ایجاد کرده‌اند.
  • اقلیت‌های نژادی/ قومی: ۳۶٪ از نیروی کار جهانی را تشکیل می‌دهند و نیاز به فرهنگ‌های فراگیر و سیاست‌های عادلانه را افزایش می‌دهند.

با وجود چالش‌ها و مقاومت‌هایی که در برابر تلاش‌های مرتبط با موضوع DEI در فضای سیاسی و اجتماعی وجود دارد، داده‌ها نشان می‌دهند که کارکنان همچنان این مفاهیم را برای فرهنگ سازمانی ضروری می‌دانند:

۷۱٪ از پاسخ‌ دهندگان به یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۳ گفتند که ابتکارات DEI حس تعلق (belonging) آن‌ ها را بهبود بخشیده است.

مزایای تجاری: شرکت‌هایی که از این رویکرد استفاده می کنند ۱.۷ برابر بیشتر در معرض نوآوری هستند و به ازای هر کارمند، ۲.۳ برابر سود نقدی بیشتری کسب می‌کنند.

 

بازتعریف اصول DEI برای رهبری مؤثر

رهبری شمول گرا برای مؤثر بودن، نیازمند تغییر زاویه دید نسبت به مفاهیم تنوع، برابری و فراگیری دارد. به‌ جای اینکه آن‌ها را صرفاً به‌عنوان یک باور شخصی و ذهنی در نظر بگیریم، باید کمی نتیجه گرایانه تر به آنها نگاه کنیم:

 

​ مفهوم سنتی

 مفهوم جدید (دیدگاه رهبری شمول گرا)

تنوع (Diversity) یک مشکل است که باید حل شود.

 تنوع، راه‌ حل مشکلات است.

برابری (Equity) یعنی داشتن افرادی منصف 

 برابری، یعنی داشتن سیستم‌های منصف.

شمول (Inclusion) یعنی ایجاد احساس ارزشمند بودن.

 شمول، یعنی توانایی ارائه ارزش.

 

1. تنوع، راه‌ حل مشکلات است: نیروی کار متنوع، با آوردن دیدگاه‌ها، تجربیات و ایده‌های متفاوت، تصمیم‌ گیری را بهبود بخشیده، نوآوری را افزایش داده و حل مسئله را کارآمد تر می‌کند.

2. برابری، برخورداری از سیستم‌های منصفانه است: نا برابری یک مشکل سیستمی است. رهبری شمول گرا مستلزم کاهش سوگیری (Bias) در سیاست‌ها و رویه‌ها برای حذف موانعی است که به‌طور نا متناسبی گروه‌های خاصی را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

3. شمول، توانایی ارائه ارزش است: شمول بیش از ایجاد حس تعلق است؛ در محیط کار، شمول به معنای توانمندسازی افراد برای مشارکت فعال در دستیابی به نتایج مثبت سازمانی است. 

 

رهبری شمول گرا، همان رهبری پاسخگو است

در قلب رهبری شمول گرا، پاسخگویی (Accountability) نهفته است؛ یعنی این گونه رهبران ضمن اینکه خودشان عادت های مرتبط با این موضوع را کسب و ارائه می دهند، از انجام آن توسط دیگران نیز اطمینان حاصل می کنند.

تحقیقات نشان می‌دهد که مغز پاسخگویی را به دو شکل متمایز درک می‌کند که می‌تواند در حوزه DEI به کار گرفته شود:

  • تنبیهی (Punitive): رویکرد سنتی که با سرزنش و مجازات همراه است و مانع پیشرفت و یادگیری می‌شود.
  • فعال (Proactive): رویکردی که پاسخگویی را به عنوان یک چالش ارزشمند و فرصتی برای رشد و یادگیری در نظر می‌گیرد.

مزیت عصب‌ شناختی (نوروساینس): پاسخگویی فعال سیستم پاداش مغز را فعال می‌کند، که منجر به افزایش انگیزه، مشارکت و نتایج بهتر می‌شود. رهبری شمول گرا با تبدیل پاسخگویی به یک چالش مثبت و مشترک، حس مالکیت و توانمندی را در تمام سطوح سازمان گسترش می‌دهد و پایداری ابتکارات DEI را تضمین می نماید.

شما نمی‌توانید فقط از رهبران بخواهید که " شمول گرا " باشند؛ شما باید سیستمی برای پاسخگویی ایجاد کنید که به آن‌ها کمک کند تا مسئولیت مدل‌ سازی و اجرای شمول گرایی را به عنوان یک فرصت توسعه‌ای، نه یک تهدید تنبیهی، بپذیرند. این تغییر نگرش از "تنبیه برای شکست در شمول گرایی" به "پاداش برای تلاش و رشد در شمول گرایی"، تضمین‌ کننده موفقیت بلند مدت سازمان در استفاده از مزایای تنوع است.

 

آینده رهبری

آینده رهبری، شمول گرایی است. رهبران باید DEI را به عنوان یک سرمایه تجاری، شمول گرایی را به عنوان کلید بازگشایی ارزش این سرمایه، و برابری را به عنوان سیستمی برای حفظ این ارزش بپذیرند. در دنیای پیچیده و به هم پیوسته امروزی، رهبری شمول گرا تنها یک الزام اخلاقی نیست، بلکه یک مزیت استراتژیک است.

 

برای دریافت مشاوره جهت پیاده سازی این نگرش در فرهنگ سازمانی خود با ما در تماس باشید:

09125273256
neurolead_ir