" نگرش رشد " یا " ذهنیت رشد " (Growth Mindset) چیست؟

تاریخ انتشار: 1404/09/01

 

نگرش رشد (Growth Mindset) مفهومی فراتر از یک شعار انگیزشی ساده است و تقریباً بر تمام جنبه‌های زندگی و محیط کار ما تأثیر می‌گذارد. درک دقیق این مفهوم به ما کمک می‌کند تا با تمرکز بر بهبود مستمر، برای مواجهه با چالش‌های آینده آماده شویم. 

 

۱. تعریف کلیدی و جوهره اصلی:

طبق تعاریف مطرح شده در حوزه نورولیدرشیپ (Neuroleadership)، نگرش رشد عبارت است از:


" اعتقاد به این که مهارت‌ ها و قابلیت‌ ها چیزی نیستند که فرد با آنها و به صورت "خوب" یا "بد" متولد شود، بلکه در طول زمان قابل توسعه و پیشرفت هستند."

 

این باور بنیادین، کانون توجه ما را تغییر می‌دهد:

  • به جای اینکه خودمان را با دیگران مقایسه کنیم، خودمان را با خودمان و نسبت به گذشته مقایسه می‌کنیم. 
  • به جای اینکه بگوییم من در حال حاضر به اندازه کافی خوب هستم، متعهد می شویم که به مرور بهتر شویم؛ حتی اگر در این مسیر با شکست روبرو شویم.

این طرز فکر، فرد را ترغیب می‌کند که چالش‌های بیشتری را بپذیرد، زیرا می‌داند که هر تلاش، حتی نا موفق، فرصتی برای رشد مهارت‌ هایش فراهم می‌کند. در واقع با این تغییر نگرش، مغز به جای قرار گرفتن در وضعیت تهدید (ترس از عقب ماندن از دیگران یا شکست خوردن)، در وضعیت پاداش (امید برای تغییرات تدریجی و موفقیت های رو به افزایش) قرار می گیرد. بنابراین هیجانات منفی و تهدید های احتمالی چالش های پیش رو، قابل مدیریت می شوند. 

 

۲. قدرت تحول‌آفرین و مزایای سازمانی:

وقتی ذهنیت رشد در زندگی روزمره ما جاری می‌شود، نوع برخورد ما با نقاط ضعف مان تغییر می‌کند. به جای احساس ناتوانی در مورد آشپزی، مدیریت زمان، سخنرانی یا هر مهارت دیگر، فرد این فعالیت‌ها را به عنوان نقاط شروعی برای تمرین و یادگیری می‌بیند.

در سطح سازمان‌ها و شرکت‌ها، ایجاد و توسعه فرهنگ نگرش رشد، مزایای چشمگیری به همراه دارد:

  • نوآوری و پذیرش ریسک: تیم‌هایی که نگرش رشد دارند، چالش‌ها و مشکلات جدید را به عنوان فرصت می‌بینند، نه تهدیدی که باید از آن دوری نمایند. این تیم‌ها جسارت پذیرش پروژه‌های جدید را خواهند داشت.
  • افزایش تعامل و عملکرد: تحقیقات نشان داده است که سفر سازمان‌ها به سوی نگرش رشد، نتایج ملموسی به همراه داشته است؛ برای مثال با نهادینه کردن این نگرش در فرهنگ سازمانی، یک شرکت دارویی جهانی ۱۴ درصد و شرکت HP Inc. پس از دو سال، ۲۲ درصد افزایش در تعامل کارکنان خود مشاهده نموده است.
  • درس گرفتن از شکست: در این فرهنگ، شکست به عنوان تجربه‌ای موفقیت‌ آمیز تلقی می‌شود، مشروط بر اینکه تیم‌ها بتوانند از آن بیاموزند و دفعه بعد بهتر عمل کنند. نکته کلیدی این است: هدف عالی بودن نیست؛ هدف، بهتر شدن است.

 

۳. تعادل حیاتی و پرهیز از سوء تفاهم:

تحقیقات هشدار می‌دهد که بسیاری از شرکت‌ها این مفهوم را به اشتباه درک کرده و یا به درستی از آن استفاده نمی‌کنند. مدیران گاهی اوقات معنای ذهنیت رشد را مطابق با اهداف خود تحریف می نمایند.

نکته مهم: ذهنیت رشد به معنای داشتن ظرفیت نا محدود نیست.

مغز انسان دارای ظرفیتی محدود برای توجه و استفاده از منابع ذهنی است. انتقاد از کارمندی که به درستی اعلام می‌کند حجم کارش زیاد و بیش از اندازه است، به بهانه اینکه "تو نگرش رشد نداری"، نمونه‌ای از سوء استفاده و درک نادرست از این مفهوم است. نگرش رشد، به معنای کارِ بیشتر تا بی‌نهایت نیست، بلکه به معنای تلاش برای بهتر انجام دادن کارها با وجود محدودیت‌های موجود است.

 

۴. به کارگیری ذهنیت رشد: قدرت زبان:

یکی از مؤثرترین راه‌های نهادینه کردن ذهنیت رشد، توجه دقیق به زبان و عباراتی است که در گفتگوهای روزمره، بررسی‌های عملکرد و بازخوردها به کار می‌بریم. مدیران می‌توانند عباراتی که نشان‌ دهنده نگرش یا نگرش ثابت (Fixed Mindset) هستند را شناسایی کرده و آن‌ها را به سمت ذهنیت رشد هدایت نمایند:

زبان نگرش ثابت (محدود کننده و تهدید زا)

تبدیل به زبان نگرش رشد (امید بخش و پویا)

"من در این کار بدم."

(ثابت)

"من در حال حاضر در این کار مشکل دارم."

(قابل تغییر)

"من نمی‌توانم این پروژه را انجام دهم."

(غیر قابل تغییر)

"من هنوز نمی‌توانم این پروژه را انجام دهم."

(قابل تغییر)

"من ذاتاً خلاق نیستم."

(هویت ثابت)

"من باید راه‌های بیشتری برای پرورش خلاقیت پیدا کنم و بیاموزم."

(پویا)
 

این تغییرات ظریف در کلام، تأثیرات عمیقی به دنبال دارند. با تمرین این عبارات، شما یاد می‌گیرید که وظایفی که زمانی باعث استرس یا اضطراب شدید می‌شدند، اکنون بزرگترین فرصت‌های شما برای پیشرفت هستند. در نهایت، مهم این است که شما بهتر شده‌اید و این همان موفقیتی است که در نگرش رشد معنا پیدا می‌کند.

برای دریافت مشاوره جهت پیاده سازی این نگرش در فرهنگ سازمانی خود یا شرکت در دوره های آموزشی نورولیدرشیپ با ما در تماس باشید:

09125273256
neurolead_ir